یادداشت وارده: داماش گیلان، فریاد هویت یک نسل

وارش اسپرت – تارنمای هواداران داماش گیلان: شاید هنوز هم باشند… اما در سالهایی نه چندان دور، بسیار بودند کسانی که پای از این دیار بیرون می‌گذاشتند، تمام سعی خود را در پنهان کردن لهجه شمالیشان می‌نمودند تا با عبارت " طرف رشتیه " که عموما برای تمسخر بیان می‌شد، روبرو نگردند. اینکه این بینش حقارت آمیز چگونه بر مردم این دیار غالب شد مطلبی است که از حوصله این بحث خارج است، فضایی که غالبا ناشی از عدم شناخت هویت فرهنگی و تاریخی بوده و آنچنان این عدم شناخت بر عموم تسلط یافت که متاسفانه منجر به تمسخر خود ما حتی بوسیله خود ما گردید!

این تخریب هویتی با تاسف بسیار آنچنان بوسیله بعضی از رسانه‌ها که اتفاقا داعیه دفاع از فرهنگ گیلان زمین را داشته‌اند گسترده گردید که برای ترمیم آن به سالها زمان نیاز است. اما به جرات می‌توان گفت، دقیقا در زمانی که این تخریب تاریخی و فرهنگی به سرعت در حال پیشروی بود با ظهور پدیده‌ای به نام داماش گیلان شکلی معکوس به خود گرفت… یک باشگاه ورزشی که با توجه به پیشینه سایر باشگاه‌ها در ایران زمین نمی‌بایست از آن انتظار ایجاد یک تحول فرهنگی را داشت، توانست حسی از بیداری فرهنگی و تاریخی در بین جوانان این خطه از کشور عزیزمان، ایران بوجود آورد. که در نوع خود بی‌نظیر است.

داماش گیلان، بهانه‌ای شد برای جوانانی که تشنه شناختن تاریخ و فرهنگ خود بودند و این شناخت منجر به ظهور حسی بومی گرایانه و اصالت طلبانه شده که متاسفانه سالها مورد هجوم قرار گرفته بود. (گرچه برای ایجاد این حس دلایل دیگری نیز قابل ذکر است که در این مطلب نیازی به بیانشان نیست)

پیوند این حس ایجاد شده و داماش گیلان به گونه‌ای است که گویی هر دو برای نفس کشیدن و زنده ماندن به شدت به یکدیگر وابسته شده‌اند و این همان نکته‌ای است که نگارنده را براین اعتقاد رسانده که نفس کشیدن داماش گیلان وابسته به پشتوانه تاریخی و فرهنگی این سرزمین شده، موردی که بیانگر بینش اصالت گرایانه هواداران این باشگاه ورزشی است که خود بانی آن گشته تا هواداران جوان این تیم دفاع از این باشگاه را فقط دفاع از یک تیم ورزشی ندانسته بلکه حفظ و نجات آن را، حفظ و دفاع از هویت فرهنگی و تاریخی زادگاه خود می‌شمارند.

نکته قابل ذکر این است که در چند نسل قبل‌تر هرگز چنین حسی نسبت به تیمی که اتفاقا اینروزها بسیاری آن را اصیل می‌نامند وجود نداشته، لقبی که البته بیشتر از آنکه اعتقاد قلبی بعضی از گویندگان آن باشد حکم چماقی را دارد که با آن قصد تحقیر داماش را دارند، اما این باشگاه که بنا بر اصالت و جایگاه اجتماعیش طبعا بایستی دارای پشتوانه قوی و موثری می‌بود، در واقع بسیار بی‌کس‌تر و بی‌پشتوانه‌تر از آن چیزی بود که تصور می‌شود، هوادارانی که بعداز ظهر جمعه، آرام بر روی سکوها لم می‌دادند و با دیدن بازیکنانی که می‌دویدند تنها برسرعت تخمه شکستن خود می‌افزودند! البته چند نفری هم گاهی در قسمت مرکزی رو به روی جایگاه، کلماتی به عنوان تشویق تیم سر می‌دادند و این درست زمانی بود که مهندس یبژن شعار‌ها و صومی‌ها ذره ذره وجودشان برای حفظ این تیم درحال پرپر شدن بود.

اما دقیقا در همان زمان، نگرانی بیشتر کسانی که خود را سپیدرودی می‌دانستند، سرنوشت تیم قرمزپوش پایتخت بود! طرز فکری که سرانجام سرنوشت سیاه تیم قرمز پوش شهرشان را در پی داشت. قصد نگارنده از این گفتار هرگز تخریب سپیدرود مظلوم نبوده چرا که خود بهترین لحظه‌های کودکی و نوجوانیش را تماشای بازی این تیم زادگاهش می‌داند، اما تاکید بر این اصل است که اصالت (به معنی لغوی بن، پی، بنیاد، ریشه) بر شناخت و هویت فرهنگی طرفداران آن تیم شکل خواهد گرفت، نه یک عدد تاریخ در زیر لوگوی یک باشگاه! یک نگاه ساده به سایت و محیط‌های هواداری باشگاه داماش گیلان کاملا نشان میدهد که در کنار جوش و خروش جوانی، داماش بهانه‌ای شده برای شناخت فرهنگ و آئین کهن این سرزمین، جوانانی که عاشقانه از رسومی صحبت می‌کنند که نسل نگارنده در دوران جوانی خویش حتی اسم آنها را نشنیده و شناخت چهره‌های علمی و فرهنگی که مدتها در هیچ رسانه‌ای به آنها پرداخته نمی‌شد، نکاتی است که نسل امروز و هواداران این باشگاه را از دیگران متمایز می‌کند و عجیب‌ترین نکته این است که مباحثی در رابطه با فرهنگ و افتخارات این سرزمین در کانونهای هواداری این باشگاه شکل گرفته که در سایتهای تخصصی هم نظیر آن را نمی‌توان یافت.

شاید شاخص‌ترین نمونه برای اثبات مطلب ذکر شده، شخصیت میرزا کوچک خان باشد، نیم قرن سانسور شخصیتی و سالها عدم معرفی صحیح این شخصیت، تصویری تخریب شده از این مبارز به نمایش گذاشت بطوریکه به عنوام مثال نسل نگارنده هرگز این فرصت را نیافت که به این شخصیت با دیدی افتخار آمیز نگاه کند. اما با ظهور این باشگاه فرهنگی و ورزشی گویی از روی این شخصیت غبارها کنار زده شد، تصویر میرزا درعضدی پیر و صحنه جاودان احترام افشین چاوشی به این تصویر نشان از هویت مورد تهاجم قرار گرفته‌ای است که داماش به آن جان دوباره بخشیده… تیمی که متاسفانه مورد تمسخر بعضی از افرادی قرار می‌گیرد که خود را بومی می‌دانند و چقدر تلخ… چرا که تا همین چند سال پیش، کسانی که اتفاقا رشتی و بومی هم بودند، میرزا کوچک را نیز راهزن و شورشی می‌نامیدند! جالب اینجاست که به شخصیت میرزا همانقدر از گیلانی‌ها جفا کرده‌اند که به داماش گیلان نیز همان روا می‌دارند.

اگر میرزا را راهزن خطاب کردند، داماش را نیز بی‌هویت می‌نامند و پیراهن عثمانی به نام سپیدرود بلند می‌کنند! (به مصاحبه‌های بعضی از مسئولان ورزشی استان دقت کنید!) و عجیب آنان که خود را گیلانی می‌دانند و کمک به چنین تیمی را حیف و میل بیت المال برای یک باشگاه خصوصی می‌شمرند! و متاسفانه زمانی نفس راحت خواهند کشید که داماش را نیز به مانند سردار مظلوم جنگل سربریده ببینند و هرگز حاضر نیستند نسلی را باور کنند که با تمام صدمات و زخم‌های فرهنگی که جامعه به آنان تحمیل کرده، داماش گیلان را فرصتی می‌داند برای ابراز هویت گم شده خویش.

اگر بر این عقیده پافشاری می‌شود که هویت داماش به نوعی عجین شده با هویت گیلان است، بر این اصل استوار است که نسلی را بدور خود جمع کرده که با افتخار زبان گیلگی خود را فریاد می‌کند و با غرور از میرزا کوچک خان، دکتر معین، دکتر بهزاد، پرفسور سمیعی، پرفسور فضل الله رضا و دیگر بزرگان این سرزمین سخن می‌گوید، نسل هویت طلبی که نه سپیدرود و نه استقلال رشت و نه حتی پگاه هرگز به خود ندیده بود، نسلی که به شدت اصالت طلب بوده و داماش زمینه این اصالت طلبی را برایش فراهم کرده، بنا بر همین اصل به جرعت می‌توان گفت که داماش گیلان شاید اصیل‌ترین باشگاهی است که تاریخ ورزشی ایران به خود دیده.

نگارنده: مجید محمدی